Kodeks wykroczeń
KW Dz.U. 1971 nr 12 poz. 114
USTAWA z dnia 20 maja 1971 r Kodeks wykroczeń
Dz.U. 1971 nr 12 poz. 114, zm.: Dz.U. 1981 nr 24 poz. 124, Dz.U. 1982 nr 16 poz. 125, Dz.U. 1983 nr 6 poz. 35, Dz.U. 1983 nr 44 poz. 203, Dz.U. 1984 nr 54 poz. 275, Dz.U. 1985 nr 14 poz. 60 , Dz.U. 1985 nr 23 poz. 100, Dz.U. 1986 nr 39 poz. 193, Dz.U. 1988 nr 20 poz. 135, Dz.U. 1988 nr 41 poz. 324, Dz.U. 1989 nr 34 poz. 180, Dz.U. 1990 nr 51 poz. 297, Dz.U. 1990 nr 72 poz. 422, Dz.U. 1990 nr 86 poz. 504, Dz.U. 1991 nr 75 poz. 332, Dz.U. 1991 nr 91 poz. 408, Dz.U. 1992 nr 24 poz. 101, Dz.U. 1994 nr 123 poz. 600, Dz.U. 1995 nr 6 poz. 29, Dz.U. 1995 nr 60 poz. 310, Dz.U. 1997 nr 54 poz. 349, Dz.U. 1997 nr 60 poz. 369, Dz.U. 1997 nr 85 poz. 539, Dz.U. 1997 nr 98 poz. 602, Dz.U. 1997 nr 104 poz. 661, Dz.U. 1997 nr 106 poz. 677, Dz.U. 1997 nr 111 poz. 724, Dz.U. 1997 nr 123 poz. 779, Dz.U. 1997 nr 133 poz. 884, Dz.U. 1997 nr 141 poz. 942 , Dz.U. 1998 nr 113 poz. 717, Dz.U. 1999 nr 83 poz. 931, Dz.U. 1999 nr 101 poz. 1178, Dz.U. 2000 nr 22 poz. 271, Dz.U. 2000 nr 73 poz. 852, Dz.U. 2000 nr 74 poz. 855, Dz.U. 2000 nr 117 poz. 1228, Dz.U. 2001 nr 100 poz. 1081, Dz.U. 2001 nr 106 poz. 1149, Dz.U. 2001 nr 125 poz. 1371, Dz.U. 2001 nr 128 poz. 1409, Dz.U. 2001 nr 129 poz. 1438, Dz.U. 2002 nr 19 poz. 185, Dz.U. 2002 nr 25 poz. 253, Dz.U. 2002 nr 135 poz. 1145, Dz.U. 2003 nr 206 poz. 2012, Dz.U. 2004 nr 11 poz. 95, Dz.U. 2004 nr 62 poz. 576, Dz.U. 2004 nr 69 poz. 626, Dz.U. 2004 nr 93 poz. 891, Dz.U. 2004 nr 171 poz. 1800, Dz.U. 2004 nr 173 poz. 1808, Dz.U. 2005 nr 90 poz. 756, Dz.U. 2005 nr 90 poz. 757
CZŚ OGŁLNA
Rozdzia I Zasady odpowiedzialności.
Art. 1. § 1. Odpowiedzialności za wykroczenie podlega ten tylko, kto popenia czyn spoecznie szkodliwy, zabroniony przez ustaw obowiązującą w czasie jego popenienia pod groźbą kary aresztu, ograniczenia wolności, grzywny do 5.000 zotych lub nagany.§ 2. Nie popenia wykroczenia sprawca czynu zabronionego, je§eli nie mo§na mu przypisa winy w czasie czynu.
Art. 2. § 1. Je§eli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna ni§ w czasie popenienia wykroczenia, stosuje si ustaw nową, jednak§e nale§y stosowa ustaw obowiązującą poprzednio, je§eli jest wzgldniejsza dla sprawcy.
§ 2. Je§eli wedug nowej ustawy czyn objty orzeczeniem nie jest ju§ zabroniony pod groźbą kary, ukaranie uwa§a si za niebye.
Art. 3. § 1. Na zasadach określonych w niniejszej ustawie odpowiada ten, kto popeni wykroczenie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jak r˘wnie§ na polskim statku wodnym lub powietrznym.
§ 2. Odpowiedzialnoś za wykroczenie popenione za granicą zachodzi tylko wtedy, gdy przepis szczeg˘lny taką odpowiedzialnoś przewiduje.
Art. 4. § 1. Wykroczenie uwa§a si za popenione w czasie, w kt˘rym sprawca dziaa lub zaniecha dziaania, do kt˘rego by obowiązany.
§ 2. Wykroczenie uwa§a si za popenione na miejscu, gdzie sprawca dziaa lub zaniecha dziaania, do kt˘rego by obowiązany, albo gdzie skutek nastąpi lub mia nastąpi.
Art. 5. Wykroczenie mo§na popeni zar˘wno umyślnie, jak i nieumyślnie, chyba §e ustawa przewiduje odpowiedzialnoś tylko za wykroczenie umyślne.
Art. 6. § 1. Wykroczenie umyślne zachodzi wtedy, gdy sprawca ma zamiar popenienia czynu zabronionego, to jest chce go popeni albo przewidując mo§liwoś jego popenienia na to si godzi.
§ 2. Wykroczenie nieumyślne zachodzi, je§eli sprawca nie mając zamiaru jego popenienia, popenia je jednak na skutek niezachowania ostro§ności wymaganej w danych okolicznościach, mimo §e mo§liwoś popenienia tego czynu przewidywa albo m˘g przewidzie.
Art. 7. § 1. Nieświadomoś tego, §e czyn jest zagro§ony karą, nie wyącza odpowiedzialności, chyba §e nieświadomoś bya usprawiedliwiona.
§ 2. Nie popenia wykroczenia umyślnego, kto pozostaje w bdzie co do okoliczności stanowiącej znami czynu zabronionego.
Art. 8. Na zasadach określonych w niniejszej ustawie odpowiada ten, kto popenia czyn zabroniony po uko¤czeniu lat 17.
Art. 9. § 1. Je§eli czyn wyczerpuje znamiona wykrocze¤ określonych w dw˘ch lub wicej przepisach ustawy, stosuje si przepis przewidujący najsurowszą kar, co nie stoi na przeszkodzie orzeczeniu środk˘w karnych na podstawie innych naruszonych przepis˘w.
§ 2. Je§eli jednocześnie orzeka si o ukaraniu za dwa lub wicej wykrocze¤, wymierza si ącznie kar w granicach zagro§enia określonych w przepisie przewidującym najsurowszą kar, co nie stoi na przeszkodzie orzeczeniu środk˘w karnych na podstawie innych naruszonych przepis˘w.
Art. 10. § 1. Je§eli czyn bdący wykroczeniem wyczerpuje zarazem znamiona przestpstwa, orzeka si za przestpstwo i za wykroczenie, z tym §e je§eli orzeczono za przestpstwo i za wykroczenie kar lub środek karny tego samego rodzaju, wykonuje si surowszą kar lub środek karny. W razie uprzedniego wykonania agodniejszej kary lub środka karnego zalicza si je na poczet surowszych.
§ 2. Przy zaliczaniu kar przyjmuje si jeden dzie¤ aresztu za r˘wnowa§ny jednemu dniowi pozbawienia wolności, dw˘m dniom ograniczenia wolności oraz grzywnie w kwocie od 20 do 150 zotych.
§ 3. Kar aresztu orzeczoną za wykroczenie uwa§a si za kar tego samego rodzaju co kara pozbawienia wolności orzeczona za przestpstwo.
§ 4. Zaliczeniu, o kt˘rym mowa w § 1, nie podlegają środki karne w postaci:
1) nawiązki, je§eli za wykroczenie i za przestpstwo orzeczono je na rzecz r˘§nych podmiot˘w,
2) obowiązku naprawienia szkody, je§eli za wykroczenie i za przestpstwo orzeczono je w związku z r˘§nym rodzajem szk˘d.
Art. 11. § 1. Odpowiada za usiowanie, kto w zamiarze popenienia czynu zabronionego swoim zachowaniem bezpośrednio zmierza do jego dokonania, kt˘re jednak nie nastpuje.
§ 2. Odpowiedzialnoś za usiowanie zachodzi, gdy ustawa tak stanowi.
§ 3. Kar za usiowanie wymierza si w granicach zagro§enia przewidzianego dla danego wykroczenia.
§ 4. Nie podlega karze za usiowanie, kto dobrowolnie odstąpi od czynu lub zapobieg skutkowi stanowiącemu znami czynu zabronionego.
Art. 12. Odpowiada za pod§eganie, kto chcąc, aby inna osoba dokonaa czynu zabronionego, nakania ją do tego.
Art. 13. Odpowiada za pomocnictwo, kto w zamiarze, aby inna osoba dokonaa czynu zabronionego, swoim zachowaniem uatwia jego popenienie, w szczeg˘lności dostarczając narzdzie, środek przewozu, udzielając rady lub informacji; odpowiada za pomocnictwo tak§e ten, kto wbrew prawnemu, szczeg˘lnemu obowiązkowi niedopuszczenia do popenienia czynu zabronionego swoim zaniechaniem uatwia innej osobie jego popenienie.
Art. 14. § 1. Odpowiedzialnoś za pod§eganie i pomocnictwo zachodzi wtedy, gdy ustawa tak stanowi i tylko w razie dokonania przez sprawc czynu zabronionego.
§ 2. Ka§dy ze wsp˘dziaających w popenieniu czynu zabronionego odpowiada w granicach swojej umyślności lub nieumyślności, niezale§nie od odpowiedzialności pozostaych wsp˘dziaających.
§ 3. Kar za pod§eganie lub za pomocnictwo wymierza si w granicach zagro§enia przewidzianego dla danego wykroczenia.
Art. 15. Nie popenia wykroczenia, kto w obronie koniecznej odpiera bezpośredni bezprawny zamach na jakiekolwiek dobro chronione prawem.
Art. 16. § 1. Nie popenia wykroczenia, kto dziaa w celu uchylenia bezpośredniego niebezpiecze¤stwa gro§ącego dobru chronionemu prawem, je§eli niebezpiecze¤stwa nie mo§na inaczej unikną, a dobro poświcone nie przedstawia wartości oczywiście wikszej ni§ dobro ratowane.
§ 2. Przepisu § 1 nie stosuje si, gdy sprawca poświca dobro, kt˘re ma szczeg˘lny obowiązek chroni nawet z nara§eniem si na niebezpiecze¤stwa osobiste.
Art. 17. § 1. Nie popenia wykroczenia, kto, z powodu choroby psychicznej, upośledzenia umysowego lub innego zak˘cenia czynności psychicznych, nie m˘g w czasie czynu rozpozna jego znaczenia lub pokierowa swoim postpowaniem.
§ 2. Je§eli w czasie popenienia wykroczenia zdolnoś rozpoznawania znaczenia czynu lub kierowania postpowaniem bya w znacznym stopniu ograniczona, mo§na odstąpi od wymierzenia kary lub środka karnego.
§ 3. Przepis˘w § 1 i 2 nie stosuje si, gdy sprawca wykroczenia wprawi si w stan nietrzeźwości lub odurzenia powodujący wyączenie lub ograniczenie poczytalności, kt˘re przewidywa albo m˘g przewidzie.
Rozdzia II Kary, środki karne i zasady ich wymiaru.
Art. 18. Karami są:
1) areszt,
2) ograniczenie wolności,
3) grzywna,
4) nagana.
Art. 19. Kara aresztu trwa najkr˘cej 5, najdu§ej 30 dni; wymierza si ją w dniach.
Art. 20. § 1. Kara ograniczenia wolności trwa 1 miesiąc.
§ 2. W czasie odbywania kary ograniczenia wolności ukarany:
1) nie mo§e bez zgody sądu zmienia miejsca staego pobytu,
2) jest obowiązany do wykonywania pracy wskazanej przez sąd,
3) ma obowiązek udzielania wyjaśnie¤ dotyczących przebiegu odbywania kary.
Art. 21. § 1. Obowiązek określony w art. 20 § 2 pkt 2 polega na wykonywaniu nieodpatnej kontrolowanej pracy na cele spoeczne w odpowiednim zakadzie pracy, plac˘wce su§by zdrowia, opieki spoecznej, organizacji lub instytucji niosącej pomoc charytatywną lub na rzecz spoeczności lokalnej w wymiarze od 20 do 40 godzin.
§ 2. W stosunku do osoby zatrudnionej organ orzekający, zamiast obowiązku określonego w § 1, mo§e orzec potrącenie od 10 do 25% wynagrodzenia za prac na rzecz Skarbu Pa¤stwa albo na cel spoeczny wskazany przez organ orzekający; w okresie odbywania kary ukarany nie mo§e rozwiąza bez zgody sądu stosunku pracy.
§ 3. Miejsce, czas, rodzaj lub spos˘b wykonywania obowiązku pracy, o kt˘rym mowa w § 1, określa sąd po wysuchaniu ukaranego.
Art. 22. Wymierzając kar ograniczenia wolności, organ orzekający mo§e zobowiąza ukaranego do:
1) naprawienia w caości albo w czści szkody wyrządzonej wykroczeniem,
2) przeproszenia pokrzywdzonego.
Art. 23. Je§eli ukarany uchyla si od wykonywania kary ograniczenia wolności, ulega ona zamianie na zastpczą kar grzywny, przy czym miesiąc ograniczenia wolności przyjmuje si za r˘wnowa§ny grzywnie od 75 do 2.250 zotych, a je§eli okoliczności wskazują na to, §e egzekucja grzywny nie bdzie skuteczna - na zastpczą kar aresztu, przy czym miesiąc ograniczenia wolności odpowiada 15 dniom aresztu.
Art. 24. § 1. Grzywn wymierza si w wysokości od 20 do 5.000 zotych, chyba §e ustawa stanowi inaczej.
§ 2. Je§eli za wykroczenie popenione w celu osiągnicia korzyści majątkowej wymierzono kar aresztu, orzeka si obok tej kary r˘wnie§ grzywn, chyba §e orzeczenie grzywny nie byoby celowe.
§ 3. Wymierzając grzywn, bierze si pod uwag dochody sprawcy, jego warunki osobiste i rodzinne, stosunki majątkowe i mo§liwości zarobkowe.
Art. 25. § 1. Je§eli egzekucja grzywny w kwocie przekraczającej 500 zotych oka§e si bezskuteczna, mo§na po wyra§eniu zgody przez ukaranego zamieni grzywn na prac spoecznie u§yteczną, określając jej rodzaj i czas trwania. Praca spoecznie u§yteczna trwa najkr˘cej tydzie¤, najdu§ej 2 miesiące. Przepisy art. 20 § 2 i art. 21 § 1 stosuje si odpowiednio.
§ 2. Je§eli ukarany w warunkach określonych w § 1 nie wyrazi zgody na podjcie pracy spoecznie u§ytecznej albo mimo wyra§enia zgody jej nie wykonuje, mo§na orzec zastpczą kar aresztu, przyjmując jeden dzie¤ aresztu za r˘wnowa§ny grzywnie od 20 do 150 zotych; kara zastpcza nie mo§e przekroczy 30 dni aresztu.
§ 3. Grzywn nie podlegającą zamianie na zastpczą kar aresztu w myśl § 2 mo§na w szczeg˘lnie uzasadnionych wypadkach umorzy.
Art. 26. Nie mo§na wymierzy kary aresztu lub zastpczej kary aresztu, je§eli warunki osobiste sprawcy uniemo§liwiają odbycie tej kary.
Art. 27. § 1. Od zastpczej kary aresztu sprawca mo§e by uwolniony w ka§dym czasie przez wpacenie kwoty pieni§nej przypadającej jeszcze do uiszczenia.
§ 2. Je§eli grzywna zostaa uiszczona w czści, kar zastpczą zmniejsza si w spos˘b odpowiadający stosunkowi kwoty zapaconej w wysokości grzywny.
Art. 28. § 1. Środkami karnymi są:
1) zakaz prowadzenia pojazd˘w,
2) przepadek przedmiot˘w,
3) nawiązka,
4) obowiązek naprawienia szkody,
5) podanie orzeczenia o ukaraniu do publicznej wiadomości w szczeg˘lny spos˘b,
6) inne środki karne określone przez ustaw.
§ 2. Środki karne mo§na orzec, je§eli są one przewidziane w przepisie szczeg˘lnym, a orzeka si je, je§eli przepis szczeg˘lny tak stanowi.
§ 3. Przepadek przedmiot˘w mo§na orzec, choby zachodzia okolicznoś wyączająca ukaranie sprawcy.
§ 4. Obowiązek naprawienia szkody orzeka si w spos˘b określony w przepisie szczeg˘lnym.
Art. 29. § 1. Zakaz prowadzenia pojazd˘w wymierza si w miesiącach lub latach, na okres od 6 miesicy do 3 lat.
§ 2. Orzekając zakaz prowadzenia pojazd˘w określa si rodzaj pojazdu, kt˘rego zakaz dotyczy.
§ 3. Zakaz, o kt˘rym mowa w § 1, obowiązuje od uprawomocnienia si orzeczenia. Orzekając zakaz nakada si obowiązek zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu, je§eli dokument ten nie zosta zatrzymany. Do chwili wykonania tego obowiązku okres, na kt˘ry orzeczono zakaz, nie biegnie.
§ 4. Na poczet zakazu prowadzenia pojazd˘w zalicza si okres zatrzymania prawa jazdy lub innego dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu.
Art. 30. § 1. Przepadek przedmiot˘w obejmuje narzdzia lub inne przedmioty, kt˘re su§yy lub byy przeznaczone do popenienia wykroczenia, a je§eli przepis szczeg˘lny tak stanowi - tak§e przedmioty pochodzące bezpośrednio lub pośrednio z wykroczenia.
§ 2. Przepadek przedmiot˘w nie bdących wasnością sprawcy wykroczenia mo§na orzec tylko wtedy, gdy przepis szczeg˘lny tak stanowi.
§ 3. Przepadek przedmiot˘w nastpuje z chwilą uprawomocnienia si orzeczenia.
§ 4. Przedmioty objte przepadkiem przechodzą na wasnoś Skarbu Pa¤stwa, chyba §e ustawa stanowi inaczej.
§ 5. Przepadku nie orzeka si, je§eli byoby to niewsp˘mierne do wagi popenionego wykroczenia, chyba §e chodzi o przedmiot pochodzący bezpośrednio z wykroczenia.
Art. 31. § 1. Podanie orzeczenia o ukaraniu do publicznej wiadomości w szczeg˘lny spos˘b orzeka si wtedy, gdy mo§e to mie znaczenie wychowawcze.
§ 2. Kara określona w § 1 polega na ogoszeniu orzeczenia w zakadzie pracy, w uczelni, w miejscu zamieszkania ukaranego, w innym waściwym miejscu lub w inny stosowny spos˘b. Ogoszenie mo§e nastąpi na koszt ukaranego.
Art. 32. Nawiązk orzeka si na rzecz pokrzywdzonego w wypadkach przewidzianych w przepisach szczeg˘lnych.
Art. 33. § 1. Organ orzekający wymierza kar wedug swojego uznania, w granicach przewidzianych przez ustaw za dane wykroczenie, oceniając stopie¤ spoecznej szkodliwości czynu i biorąc pod uwag cele kary w zakresie spoecznego oddziaywania oraz cele zapobiegawcze i wychowawcze, kt˘re ma ona osiągną w stosunku do ukaranego.
§ 2. Wymierzając kar, organ orzekający bierze pod uwag w szczeg˘lności rodzaj i rozmiar szkody wyrządzonej wykroczeniem, stopie¤ winy, pobudki, spos˘b dziaania, stosunek do pokrzywdzonego, jak r˘wnie§ waściwości, warunki osobiste i majątkowe sprawcy, jego stosunki rodzinne, spos˘b §ycia przed popenieniem i zachowanie si po popenieniu wykroczenia.
§ 3. Jako okoliczności agodzące uwzgldnia si w szczeg˘lności:
1) dziaanie sprawcy wykroczenia pod wpywem ci§kich warunk˘w rodzinnych lub osobistych;
2) dziaanie sprawcy wykroczenia pod wpywem silnego wzburzenia wywoanego krzywdzącym stosunkiem do niego lub do innych os˘b;
3) dziaanie z pobudek zasugujących na uwzgldnienie;
4) prowadzenie przez sprawc nienagannego §ycia przed popenieniem wykroczenia i wyr˘§nianie si spenianiem obowiązk˘w, zwaszcza w zakresie pracy;
5) przyczynienie si lub staranie si sprawcy o przyczynienie si do usunicia szkodliwych nastpstw swego czynu.
§ 4. Jako okoliczności obcią§ające uwzgldnia si w szczeg˘lności:
1) (skreślony);
2) dziaanie sprawcy w celu osiągnicia bezprawnej korzyści majątkowej;
3) dziaanie w spos˘b zasugujący na szczeg˘lne potpienie;
4) (skreślony);
5) uprzednie ukaranie sprawcy za podobne przestpstwo lub wykroczenie;
6) chuliga¤ski charakter wykroczenia;
7) dziaanie pod wpywem alkoholu lub innego środka odurzającego;
8) popenienie wykroczenia na szkod osoby bezradnej lub osoby, kt˘rej sprawca powinien okaza szczeg˘lne wzgldy;
9) popenienie wykroczenia we wsp˘dziaaniu z maoletnim.
§ 5. Przepisy § 1-4 stosuje si odpowiednio do środk˘w karnych.
Art. 34. Okoliczności wpywające na wymiar kary i środka karnego uwzgldnia si tylko co do osoby, kt˘rej dotyczą.
Art. 35. Je§eli ustawa daje mo§noś wyboru midzy aresztem a inną karą, areszt mo§na orzec tylko wtedy, gdy czyn popeniono umyślnie, a zarazem za orzeczeniem kary aresztu przemawia waga czynu lub okoliczności sprawy świadczą o demoralizacji sprawcy albo spos˘b jego dziaania zasuguje na szczeg˘lne potpienie.
Art. 36. § 1. Nagan mo§na orzec wtedy, gdy ze wzgldu na charakter i okoliczności czynu lub waściwości i warunki osobiste sprawcy nale§y przypuszcza, §e zastosowanie tej kary jest wystarczające do wdro§enia go do poszanowania prawa i zasad wsp˘§ycia spoecznego.
§ 2. Nie mo§na orzec nagany za wykroczenie o charakterze chuliga¤skim.
Art. 37. Je§eli wykroczeniem o charakterze chuliga¤skim zostaa wyrządzona szkoda, mo§na orzec nawiązk do wysokości 1.000 zotych na rzecz pokrzywdzonego albo na rzecz Polskiego Czerwonego Krzy§a lub na inny cel spoeczny wskazany przez organ orzekający.
Art. 37a. (skreślony).
Art. 38. Ukaranemu co najmniej dwukrotnie za podobne wykroczenia umyślne, kt˘ry w ciągu dw˘ch lat od ostatniego ukarania popenia ponownie podobne wykroczenie umyślne, mo§na wymierzy kar aresztu, choby byo zagro§one karą agodniejszą.
Art. 39. § 1. W wypadkach zasugujących na szczeg˘lne uwzgldnienie mo§na - biorąc pod uwag charakter i okoliczności czynu lub waściwości i warunki osobiste sprawcy - zastosowa nadzwyczajne zagodzenie kary albo odstąpi od wymierzenia kary lub środka karnego.
§ 2. Nadzwyczajne zagodzenie polega na wymierzeniu kary poni§ej dolnej granicy ustawowego zagro§enia albo kary agodniejszego rodzaju.
§ 3. (skreślony).
§ 4. W razie odstąpienia od wymierzenia kary mo§na zastosowa do sprawcy środek oddziaywania spoecznego, mający na celu przywr˘cenie naruszonego porządku prawnego lub naprawienie wyrządzonej krzywdy, polegający zwaszcza na przeproszeniu pokrzywdzonego, uroczystym zapewnieniu niepopeniania wicej takiego czynu albo zobowiązania sprawcy do przywr˘cenia stanu poprzedniego.
Rozdzia III Zastosowanie środk˘w oddziaywania wychowawczego.
Art. 40. (skreślony).Art. 41. W stosunku do sprawcy czynu mo§na poprzesta na zastosowaniu pouczenia, zwr˘ceniu uwagi, ostrze§eniu lub na zastosowaniu innych środk˘w oddziaywania wychowawczego.
Rozdzia IV Warunkowe zawieszenie kary aresztu.
Art. 42. § 1. Wykonanie kary aresztu mo§na warunkowo zawiesi, je§eli ze wzgldu na okoliczności popenienia wykroczenia, waściwości i warunki osobiste sprawcy oraz jego zachowanie si po popenieniu wykroczenia nale§y przypuszcza, §e pomimo niewykonania kary nie popeni on nowego podobnego przestpstwa lub wykroczenia.§ 2. Warunkowe zawieszenie wykonania kary nastpuje na okres pr˘by, kt˘ry nie mo§e by kr˘tszy ni§ 6 miesicy i nie mo§e przekroczy roku. Okres pr˘by biegnie od uprawomocnienia si orzeczenia.
§ 3. Je§eli wykroczeniem zostaa wyrządzona szkoda w mieniu, warunkowe zawieszenie wykonania kary mo§e by orzeczone tylko wtedy, gdy szkoda zostaa w caości naprawiona.
Art. 43. Warunkowego zawieszenia wykonania kary nie stosuje si do sprawcy, kt˘ry:
1) w ciągu dw˘ch lat przed popenieniem wykroczenia by ju§ karany za podobne przestpstwo lub wykroczenie albo
2) popeni wykroczenie o charakterze chuliga¤skim,
- chyba §e ze wzgldu na wyjątkowe okoliczności organ orzekający uzna zawieszenie wykonania kary za celowe.
Art. 44. § 1. Sąd, kt˘ry orzek kar aresztu zarządza wykonanie kary, je§eli ukarany w okresie pr˘by popeni podobne do poprzedniego przestpstwo lub wykroczenie.
§ 2. Sąd, kt˘ry orzek kar aresztu mo§e zarządzi wykonanie kary, je§eli ukarany w okresie pr˘by popeni inne przestpstwo lub wykroczenie ni§ wymienione w § 1.
§ 3. Je§eli w okresie pr˘by i w ciągu dalszych 2 miesicy nie zarządzono wykonania kary, ukaranie uwa§a si za niebye.
Rozdzia V Przedawnienie orzekania, wykonania kary oraz zatarcie ukarania.
Art. 45. § 1. Karalnoś wykroczenia ustaje, je§eli od czasu jego popenienia upyną rok; je§eli w tym okresie wszczto postpowanie, karalnoś wykroczenia ustaje z upywem 2 lat od popenienia czynu.§ 2. W razie uchylenia prawomocnego rozstrzygnicia, przedawnienie biegnie od daty uchylenia rozstrzygnicia.
§ 3. Orzeczona kara lub środek karny nie podlega wykonaniu, je§eli od daty uprawomocnienia si rozstrzygnicia upyny 3 lata.
Art. 46. § 1. Ukaranie uwa§a si za niebye po upywie 2 lat od wykonania, darowania lub przedawnienia wykonania kary.
§ 2. Je§eli ukarany przed upywem okresu przewidzianego w § 1 popeni nowe wykroczenie, za kt˘re wymierzono mu kar aresztu, ograniczenia wolności lub grzywny, ukaranie za oba wykroczenia uwa§a si za niebye po upywie 2 lat od wykonania, darowania albo od przedawnienia wykonania kary za nowe wykroczenie.
§ 3. Je§eli orzeczono środek karny, uznanie ukarania za niebye nie mo§e nastąpi przed jego wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem wykonania.
Rozdzia VI Wyjaśnienie wyra§e¤ ustawowych.
Art. 47. § 1. Czynem zabronionym jest zachowanie o znamionach określonych w ustawie karnej.§ 2. Przestpstwami i wykroczeniami podobnymi są przestpstwa i wykroczenia nale§ące do tego samego rodzaju; przestpstwa i wykroczenia z zastosowaniem przemocy lub groźby jej u§ycia albo przestpstwa i wykroczenia popenione w celu osiągnicia korzyści majątkowej uwa§a si za przestpstwa i wykroczenia podobne.
§ 3. Osobą najbli§szą jest ma§onek, wstpny, zstpny, rodze¤stwo, powinowaty w tej samej linii lub stopniu, osoba pozostająca w stosunku przysposobienia oraz jej ma§onek, a tak§e osoba pozostająca we wsp˘lnym po§yciu.
§ 4. Instytucją pa¤stwową, samorządową lub spoeczną jest r˘wnie§ przedsibiorstwo, w kt˘rym Skarb Pa¤stwa lub jednostka samorządu terytorialnego jest udziaowcem, sp˘dzielnia, związek zawodowy, inna organizacja spoeczna lub jednostka wojskowa.
§ 5. Charakter chuliga¤ski mają wykroczenia polegające na umyślnym godzeniu w porządek lub spok˘j publiczny albo umyślnym niszczeniu lub uszkadzaniu mienia, je§eli sprawca dziaa publicznie oraz w rozumieniu powszechnym bez powodu lub z oczywiście bahego powodu, okazując przez to ra§ące lekcewa§enie podstawowych zasad porządku prawnego.
§ 6. Przy ocenie stopnia spoecznej szkodliwości czynu bierze si pod uwag rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub gro§ącej szkody, spos˘b i okoliczności popenienia czynu, wag naruszonych przez sprawc obowiązk˘w, jak r˘wnie§ posta zamiaru, motywacj sprawcy, rodzaj naruszonych regu ostro§ności i stopie¤ ich naruszenia.
§ 7. Rzeczą ruchomą lub przedmiotem jest tak§e polski albo obcy pieniądz lub inny środek patniczy oraz dokument uprawniający do otrzymania sumy pieni§nej albo zawierający obowiązek wypaty kapitau, odsetek, udziau w zyskach albo stwierdzenie uczestnictwa w sp˘ce.
§ 8. Dokumentem jest ka§dy przedmiot lub inny zapisany nośnik informacji, z kt˘rym jest związane określone prawo, albo kt˘ry ze wzgldu na zawartą w nim treś stanowi dow˘d prawa, stosunku prawnego lub okoliczności mającej znaczenie prawne.
Rozdzia VII Stosunek do ustaw szczeg˘lnych.
Art. 48. Przepisy czści og˘lnej Kodeksu wykrocze¤ stosuje si do wykrocze¤ przewidzianych w innych ustawach, je§eli ustawy te nie zawierają przepis˘w odmiennych.CZŚ SZCZEGŁLNA
Rozdzia VIII Wykroczenia przeciwko porządkowi i spokojowi publicznemu.
Art. 49. § 1. Kto w miejscu publicznym demonstracyjnie okazuje lekcewa§enie Narodowi Polskiemu, Rzeczypospolitej Polskiej lub jej konstytucyjnym organom,podlega karze aresztu albo grzywny.
§ 2. Tej samej karze podlega, kto narusza przepisy o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 49a. § 1. Kto wbrew przepisom przekracza granic Rzeczypospolitej Polskiej,
podlega karze grzywny.
§ 2. Pomocnictwo jest karalne.
Art. 50. Kto nie opuszcza zbiegowiska publicznego pomimo wezwania waściwego organu,
podlega karze aresztu albo grzywny.
Art. 51. § 1. Kto krzykiem, haasem, alarmem lub innym wybrykiem zak˘ca spok˘j, porządek publiczny, spoczynek nocny albo wywouje zgorszenie w miejscu publicznym,
podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.
§ 2. Je§eli czyn określony w § 1 ma charakter chuliga¤ski lub sprawca dopuszcza si go, bdąc pod wpywem alkoholu,
podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.
§ 3. Pod§eganie i pomocnictwo są karalne.
Art. 52. § 1. Kto:
1) przeszkadza lub usiuje przeszkodzi w organizowaniu lub w przebiegu nie zakazanego zgromadzenia,
2) zwouje zgromadzenie bez wymaganego zawiadomienia albo przewodniczy takiemu zgromadzeniu lub zgromadzeniu zakazanemu,
3) przewodniczy zgromadzeniu po rozwiązaniu go przez przewodniczącego lub przedstawiciela organu gminy,
4) bezprawnie zajmuje lub wzbrania si opuści miejsce, kt˘rym inna osoba lub organizacja prawnie rozporządza jako zwoujący lub przewodniczący zgromadzenia,
5) bierze udzia w zgromadzeniu posiadając przy sobie bro¤, materiay wybuchowe lub inne niebezpieczne narzdzia,
§ 2. Pod§eganie i pomocnictwo są karalne.
Art. 52a. Kto:
1) publicznie nawouje do popenienia przestpstwa, w tym i przestpstwa skarbowego lub je pochwala,
2) publicznie nawouje do nieposusze¤stwa lub przeciwdziaania przemocą ustawie albo prawnemu rozporządzeniu organu pa¤stwowego,
je§eli zasig czynu albo jego skutki nie byy znaczne
- podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.
Art. 52b. Kto zu§ywa olej opaowy do cel˘w napdowych, podlega karze grzywny do 500 z.
Art. 53. (skreślony).
Art. 54. Kto wykracza przeciwko wydanym z upowa§nienia ustawy przepisom porządkowym o zachowaniu si w miejscach publicznych,
podlega karze grzywny do 500 zotych albo karze nagany.
Art. 55. Kto kąpie si w miejscu, w kt˘rym jest to zabronione,
podlega karze grzywny do 250 zotych albo karze nagany.
Art. 56. § 1. Kto bez wymaganego zezwolenia lub wbrew jego warunkom organizuje lub przeprowadza publiczną zbi˘rk ofiar,
podlega karze grzywny.
§ 2. Pod§eganie i pomocnictwo są karalne.
§ 3. Mo§na orzec przepadek przedmiot˘w uzyskanych ze zbi˘rki przeprowadzonej wbrew warunkom zezwolenia, orzeka si zaś ich przepadek gdy zbi˘rk przeprowadzono bez zezwolenia.
§ 4. Mo§na orzec przepadek przedmiot˘w uzyskanych z czynu określonego w § 1 tak§e wtedy, gdy zostay one przekazane przez sprawc innej osobie lub instytucji, jak i przepadek pienidzy uzyskanych za zebrane ofiary w naturze i rzeczy nabytych za uzyskane ze zbi˘rki pieniądze.
§ 5. Przedmioty, co do kt˘rych orzeczono przepadek nale§y przekaza instytucji pomocy spoecznej lub instytucji kulturalno-oświatowej.
Art. 57. § 1. Kto organizuje lub przeprowadza publiczną zbi˘rk ofiar na uiszczenie grzywny orzeczonej za przestpstwo, w tym i przestpstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, albo nie bdąc osobą najbli§szą dla skazanego lub ukaranego uiszcza za niego grzywn lub ofiarowuje mu albo osobie dla niego najbli§szej pieniądze na ten cel,
podlega karze aresztu albo grzywny.
§ 2. Pod§eganie i pomocnictwo są karalne.
§ 3. Zebrane ofiary lub pieniądze uzyskane za zebrane ofiary w naturze, a tak§e pieniądze wpacone na poczet grzywny lub ofiarowane na ten cel podlegają przepadkowi.
§ 4. Przedmioty, co do kt˘rych orzeczono przepadek, nale§y przekaza instytucji pomocy spoecznej lub instytucji kulturalno-oświatowej.
Art. 58. § 1. Kto, mając środki egzystencji lub bdąc zdolny do pracy, §ebrze w miejscu publicznym,
podlega karze ograniczenia wolności, grzywny do 1.500 zotych albo karze nagany.
§ 2. Kto §ebrze w miejscu publicznym w spos˘b natarczywy lub oszuka¤czy,
podlega karze aresztu albo ograniczenia wolności.
Art. 59. (skreślony).
Art. 60. (skreślony).
Art. 601. § 1. Kto wykonuje dziaalnoś gospodarczą bez wymaganego zgoszenia do ewidencji dziaalności gospodarczej, wpisu do rejestru dziaalności regulowanej lub bez wymaganej koncesji albo zezwolenia, podlega karze ograniczenia wolności albo grzywny.
§ 2. Tej samej karze podlega, kto nie dopenia obowiązku zgaszania do ewidencji dziaalności gospodarczej zmian danych objtych wpisem.
§ 3. Kto wykonując dziaalnoś gospodarczą nie oznacza siedziby i miejsca wykonywania tej dziaalności lub wykonując dziaalnoś wytw˘rczą wprowadza do obrotu towary bez wymaganych oznacze¤, podlega karze ograniczenia wolności albo grzywny.
§ 4. Kto:
1) wykonuje bez wymaganych uprawnie¤ zadania przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek,
2) świadcząc usugi hotelarskie u§ywa nazw rodzajowych lub określenia kategorii obiekt˘w hotelarskich bez decyzji lub niezgodnie z decyzją,
2a) świadcząc usugi hotelarskie, u§ywa oznacze¤, kt˘re mogą wprowadzi klient˘w w bąd co do rodzaju lub kategorii obiektu hotelarskiego,
3) wbrew obowiązkowi świadczy usugi hotelarskie w obiekcie nie zgoszonym do ewidencji,
4) świadczy usugi hotelarskie wbrew decyzji nakazującej wstrzymanie ich świadczenia
§ 5. Kto w zakresie dziaalności swojego przedsibiorstwa:
1) zawiera z nabywcą, bdącym osobą fizyczną, umow, na podstawie kt˘rej uzyskuje on prawo korzystania z budynku lub pomieszczenia mieszkalnego w oznaczonym czasie w ka§dym roku bez zachowania waściwych wymog˘w, dotyczących jej treści lub formy,
2) §ąda od nabywcy prawa korzystania z budynku lub pomieszczenia mieszkalnego w oznaczonym czasie w ka§dym roku, świadczenia przed upywem określonego w ustawie terminu do odstąpienia
§ 6. Kto zawierając umow, na podstawie kt˘rej nabywca uzyskuje prawo korzystania z budynku lub pomieszczenia mieszkalnego w oznaczonym czasie w ka§dym roku w nieuczciwy spos˘b i sprzecznie z treścią nabywanego prawa oświadcza, §e przedmiotem umowy jest wasnoś
§ 7. Kto w zakresie wykonywanej dziaalności gospodarczej nie wykonuje obowiązku pisemnego wskazania osoby upowa§nionej do reprezentowania w trakcie kontroli, podlega karze grzywny nie ni§szej ni§ 1.000 z.
Art. 602. (skreślony).
Art. 61. § 1. Kto przywaszcza sobie stanowisko, tytu lub stopie¤ albo publicznie u§ywa lub nosi odznaczenie, odznak, str˘j lub mundur, do kt˘rych nie ma prawa,
§ 2. Kto ustanawia, wytwarza, rozpowszechnia publicznie, u§ywa lub nosi: godo, chorągiew albo inną odznak lub mundur, co do kt˘rych zosta wydany zakaz, albo odznak lub mundur organizacji prawnie nie istniejącej, albo odznak lub mundur, na kt˘rych ustanowienie lub noszenie nie uzyskano wymaganego zezwolenia,
podlega karze aresztu albo grzywny.
§ 3. W razie popenienia wykroczenia określonego w § 1 mo§na orzec, a w razie popenienia wykroczenia określonego w § 2 orzeka si przepadek wymienionych w tych przepisach przedmiot˘w, jak r˘wnie§ innych przedmiot˘w su§ących do popenienia wykroczenia, takich jak pieczcie, stemple, papier firmowy lub bilety wizytowe, choby nie stanowiy wasności sprawcy.
Art. 62. (skreślony).
Art. 63. § 1. Kto bez zo§enia pisemnego wniosku o dokonanie wpisu do rejestru przedsibiorc˘w telekomunikacyjnych wykonuje dziaalnoś telekomunikacyjną,
podlega karze aresztu, ograniczenia wolności lub grzywny.
§ 2. (uchylony).
§ 3. Kto wprowadza do obrotu urządzenia radiowe i telekomunikacyjne urządzenia ko¤cowe podlegające obowiązkowej ocenie zgodności z zasadniczymi wymaganiami, nieposiadające wymaganego znaku zgodności,
podlega karze grzywny.
§ 4. (uchylony).
Art. 63a. § 1. Kto umieszcza w miejscu publicznym do tego nie przeznaczonym ogoszenie, plakat, afisz, apel, ulotk, napis lub rysunek albo wystawia je na widok publiczny w innym miejscu bez zgody zarządzającego tym miejscem,
§ 2. W razie popenienia wykroczenia mo§na orzec przepadek przedmiot˘w stanowiących przedmiot wykroczenia oraz nawiązk w wysokości do 1.500 zotych lub obowiązek przywr˘cenia do stanu poprzedniego.
Art. 64. § 1. Kto bdąc waścicielem, administratorem, dozorcą lub u§ytkownikiem nieruchomości, nie dopenia obowiązku umieszczenia w odpowiednim miejscu albo utrzymania w nale§ytym stanie tabliczki z numerem porządkowym nieruchomości, nazwą ulicy lub placu albo miejscowości,
podlega karze grzywny do 250 zotych albo karze nagany.
§ 2. Tej samej karze podlega, kto nie dopenia obowiązku oświetlenia tabliczki z numerem porządkowym nieruchomości.
Rozdzia IX Wykroczenia przeciwko instytucjom pa¤stwowym, samorządowym i spoecznym.
Art. 65. § 1. Kto umyślnie wprowadza w bąd organ pa¤stwowy lub instytucj upowa§nioną z mocy ustawy do legitymowania:1) co do to§samości wasnej lub innej osoby,
2) co do swego obywatelstwa, zawodu, miejsca zatrudnienia lub zamieszkania,
§ 2. Tej samej karze podlega, kto wbrew obowiązkowi nie udziela waściwemu organowi pa¤stwowemu lub instytucji, upowa§nionej z mocy ustawy do legitymowania, wiadomości lub dokument˘w co do okoliczności wymienionych w § 1.
Art. 66. § 1. Kto ze zośliwości lub swawoli, chcąc wywoa niepotrzebną czynnoś faszywym alarmem, informacją lub innym sposobem, wprowadza w bąd instytucj u§yteczności publicznej albo inny organ ochrony bezpiecze¤stwa, porządku publicznego lub zdrowia,
podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny do 1.500 zotych.
§ 2. Je§eli wykroczenie spowodowao niepotrzebną czynnoś, mo§na orzec nawiązk do wysokości 1.000 zotych.
Art. 67. § 1. Kto umyślnie uszkadza lub usuwa ogoszenie wystawione publicznie przez instytucj pa¤stwową, samorządową albo organizacj spoeczną lub te§ w inny spos˘b umyślnie uniemo§liwia zaznajomienie si z takim ogoszeniem,
podlega karze aresztu albo grzywny.
§ 2. Kto umyślnie uszkadza lub usuwa ogoszenie, afisz lub plakat wystawiony publicznie przez instytucj artystyczną, rozrywkową lub sportową albo w inny spos˘b umyślnie uniemo§liwia zaznajomienie si z takim ogoszeniem, afiszem lub plakatem,
podlega karze grzywny do 1.000 zotych albo karze nagany.
Art. 68. § 1. Kto bez waściwego zam˘wienia wyrabia piecz, godo lub znak instytucji pa¤stwowej, samorządowej albo organizacji spoecznej lub te§ taką piecz, godo lub znak wydaje osobie nie upowa§nionej do odbioru,
podlega karze grzywny.
§ 2. Tej samej karze podlega, kto bezprawnie posiada, zamawia lub nabywa taką piecz.
§ 3. W razie popenienia wykroczenia określonego w § 1 lub 2 piecz, godo lub znak podlegają przepadkowi.
Art. 69. Kto umyślnie niszczy, uszkadza, usuwa lub w inny spos˘b czyni bezskutecznymi znaki umieszczone przez organ pa¤stwowy w celu stwierdzenia to§samości przedmiotu, zamknicia go lub poddania rozporządzeniu wadzy,
podlega karze aresztu, grzywny albo karze nagany.
Rozdzia X Wykroczenia przeciwko bezpiecze¤stwu os˘b i mienia.
Art. 70. § 1. Kto, bdąc niezdolny do czynności, kt˘rej nieumiejtne wykonanie mo§e wywoa niebezpiecze¤stwo dla §ycia lub zdrowia czowieka, taką czynnoś przedsibierze albo kto porucza ją osobie do jej wykonania niezdolnej lub wbrew obowiązkowi nadzoru dopuszcza do wykonania takiej czynności przez osob niezdolną,podlega karze aresztu albo grzywny.
§ 2. Tej samej karze podlega, kto wbrew obowiązkowi zachowania trzeźwości znajduje si w stanie po u§yciu alkoholu lub podobnie dziaającego środka i podejmuje w tym stanie czynności zawodowe.
§ 3. W razie popenienia wykroczenia określonego w § 1 lub 2, mo§na orzec podanie orzeczenia do publicznej wiadomości w szczeg˘lny spos˘b.
Art. 71. Kto przez wadliwe wykonanie urządze¤ lub uczynienie ich niezdatnymi do funkcjonowania zgodnie z przeznaczeniem albo przez niewaściwe ich u§ytkowanie lub samowolne uruchomienie wywouje stan niebezpieczny dla §ycia lub zdrowia czowieka,
podlega karze aresztu albo grzywny.
Art. 72. Kto wbrew swemu obowiązkowi nie dokonuje odpowiedniego zabezpieczenia miejsca niebezpiecznego dla §ycia lub zdrowia czowieka,
podlega karze aresztu albo grzywny.
Art. 73. Kto wbrew swemu obowiązkowi nie zawiadamia odpowiedniego organu lub osoby o wiadomym mu niebezpiecze¤stwie gro§ącym §yciu lub zdrowiu czowieka albo mieniu w znacznych rozmiarach,
podlega karze aresztu albo grzywny.
Art. 74. § 1. Kto niszczy, uszkadza, usuwa lub czyni nieczytelnymi znaki lub napisy ostrzegające o gro§ącym niebezpiecze¤stwie dla §ycia lub zdrowia czowieka albo ogrodzenie lub inne urządzenie zapobiegające takiemu niebezpiecze¤stwu,
podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.
§ 2. W razie popenienia wykroczenia mo§na orzec obowiązek zapaty r˘wnowartości zniszczonego lub uszkodzonego przedmiotu albo obowiązek przywr˘cenia do stanu poprzedniego, a tak§e orzec podanie orzeczenia o ukaraniu do publicznej wiadomości w szczeg˘lny spos˘b.
Art. 75. § 1. Kto bez zachowania nale§ytej ostro§ności wystawia lub wywiesza ci§kie przedmioty albo nimi rzuca, wylewa pyny, wyrzuca nieczystości albo doprowadza do wypadania takich przedmiot˘w lub wylewania si pyn˘w,
podlega karze grzywny do 500 zotych albo karze nagany.
§ 2. Je§eli sprawca dopuszcza si czynu określonego w § 1 ze zośliwości lub swawoli,
podlega karze ograniczenia wolności albo grzywny.
Art. 76. Kto rzuca kamieniami lub innymi przedmiotami w pojazd mechaniczny bdący w ruchu,
podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.
Art. 77. Kto nie zachowuje zwykych lub nakazanych środk˘w ostro§ności przy trzymaniu zwierzcia,
podlega karze grzywny do 250 zotych albo karze nagany.
Art. 78. Kto przez dra§nienie lub poszenie doprowadza zwierz do tego, §e staje si niebezpieczne,
podlega karze grzywny do 1.000 zotych albo karze nagany.
Art. 79. § 1. Kto wbrew swemu obowiązkowi zaniecha oświetlenia miejsc dostpnych dla publiczności,
podlega karze grzywny do 250 zotych albo karze nagany.
§ 2. Kto ze zośliwości lub swawoli oświetlenie takie gasi,
podlega karze grzywny do 500 zotych.
Art. 80. § 1. Kto:
1) przeje§d§a pojazdem lub konno albo przepdza zwierz gospodarskie przez wa przeciwpowodziowy w miejscu do tego nie przeznaczonym lub wzdu§ po wale, na kt˘rym nie ma drogi o dostatecznie mocnej nawierzchni;
2) orze lub bronuje ziemi na wale przeciwpowodziowym albo obok wau w odlegości mniejszej ni§ 3 m od stopy wau;
3) rozkopuje wa przeciwpowodziowy, wbija sup lub osadza znak albo zasadza drzewo lub krzew na wale;
4) kopie studni, sadzawk, d˘ lub r˘w obok wau przeciwpowodziowego w odlegości mniejszej ni§ 50 m od stopy wau;
5) pasie na wale przeciwpowodziowym zwierz gospodarskie;
6) uszkadza umocnienie na wale przeciwpowodziowym,
podlega karze grzywny albo karze nagany.
§ 2. Tej samej karze podlega, kto narusza inne ni§ określone w § 1 ograniczenia w u§ytkowaniu wa˘w przeciwpowodziowych, wprowadzone przez waściwy organ administracji pa¤stwowej lub samorządowej.
§ 3. W razie popenienia wykroczenia mo§na orzec obowiązek przywr˘cenia do stanu poprzedniego.
Art. 81. Kto niszczy lub uszkadza urządzenia su§ące do ochrony brzeg˘w w˘d morskich lub śr˘dlądowych, a w szczeg˘lności wszelkie umocnienia lub roślinnoś ochronną,
podlega karze grzywny do 1.000 zotych albo karze nagany.
Art. 82. § 1. Kto nieostro§nie obchodzi si z ogniem lub wykracza przeciwko przepisom dotyczącym zapobiegania i zwalczania po§ar˘w, a w szczeg˘lności:
1) nie wyposa§a budynku w odpowiednie urządzenia lub sprzt przeciwpo§arowy lub nie utrzymuje ich w stanie zdatnym do u§ytku;
2) utrudnia okresowe czyszczenie komina lub nie dokonuje bez zwoki naprawy uszkodze¤ komina i wszelkich przewod˘w dymowych;
3) nie usuwa lub nie zabezpiecza w obrbie budynk˘w urządze¤ lub materia˘w stwarzających niebezpiecze¤stwo powstania po§aru;
4) eksploatuje w spos˘b niewaściwy urządzenia energetyczne lub cieplne lub pozostawia je uszkodzone w stanie mogącym spowodowa wybuch lub po§ar;
5) nie zachowuje przepisowej odlegości od budynk˘w przy ustawianiu stert i stog˘w lub nie zachowuje obowiązujących warunk˘w bezpiecze¤stwa przeciwpo§arowego podczas omot˘w;
6) (skreślony);
7) w lesie lub na terenie śr˘dleśnym albo w odlegości mniejszej ni§ 100 m od granicy lasu:
a) u§ywa ciągnika lub innej maszyny bez nale§ytego zabezpieczenia przed iskrzeniem,
b) roznieca ogie¤ poza miejscami wyznaczonymi do tego celu,
c) pozostawia rozniecony ogie¤,
d) korzysta z otwartego pomienia,
e) wypala wierzchnią warstw gleby lub pozostaości roślinne,
f) porzuca nie ugaszone zapaki lub niedopaki papieros˘w,
g) dopuszcza si innych czynności mogących wywoa niebezpiecze¤stwo po§aru,
8) roznieca lub pozostawia ognisko w pobli§u mostu drewnianego albo przeje§d§a przez taki most z otwartym ogniem lub z nie zamknitym paleniskiem;
9) wbrew cią§ącemu na nim obowiązkowi ochrony lasu przed po§arem, nie wykonuje zabieg˘w profilaktycznych i ochronnych, zapobiegających powstawaniu i rozprzestrzenianiu si po§ar˘w;
podlega karze aresztu, grzywny albo karze nagany.
§ 2. Kto zostawia maoletniego do lat 7 w okolicznościach umo§liwiających mu wzniecenie po§aru,
podlega karze grzywny albo karze nagany.
Art. 83. § 1. Kto nieostro§nie obchodzi si z materiaami wybuchowymi, atwo zapalnymi lub substancjami promieniotw˘rczymi albo wykracza przeciwko przepisom o wyrobie, sprzeda§y, przechowywaniu, u§ywaniu lub przewo§eniu takich materia˘w,
podlega karze aresztu, grzywny albo karze nagany.
§ 2. W razie popenienia wykroczenia mo§na orzec przepadek przedmiot˘w stanowiących przedmiot wykroczenia.
Rozdzia XI Wykroczenia przeciwko bezpiecze¤stwu i porządkowi w komunikacji.
Art. 84. Kto wbrew obowiązkowi nie oznacza w spos˘b odpowiadający wymaganiom i atwo dostrzegalny, zar˘wno w dzie¤, jak i w porze nocnej, jakiejkolwiek przeszkody w ruchu drogowym, urządzenia lub przedmiotu znajdujących si na drodze lub te§ miejsca prowadzonych rob˘t, je§eli to mo§e zagrozi bezpiecze¤stwu ruchu albo utrudni ruch na drodze,podlega karze aresztu albo grzywny.
Art. 85. § 1. Kto samowolnie ustawia, niszczy, uszkadza, usuwa, wącza lub wyącza znak, sygna, urządzenie ostrzegawcze lub zabezpieczające albo zmienia ich poo§enie, zasania je lub czyni niewidocznymi,
podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.
§ 2. Tej samej karze podlega, kto samowolnie niszczy, uszkadza, usuwa lub ustawia znak turystyczny.
§ 3. W razie popenienia wykroczenia określonego w § 1 lub 2 mo§na orzec obowiązek zapaty r˘wnowartości zniszczonego lub uszkodzonego przedmiotu albo obowiązek przywr˘cenia do stanu poprzedniego.
Art. 86. § 1. Kto, nie zachowując nale§ytej ostro§ności, powoduje zagro§enie bezpiecze¤stwa w ruchu drogowym,
podlega karze grzywny.
§ 2. Kto dopuszcza si wykroczenia określonego w § 1, znajdując si w stanie po u§yciu alkoholu lub podobnie dziaającego środka,
podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.
§ 3. W razie popenienia wykroczenia określonego w § 1 przez osob prowadzącą pojazd mo§na orzec zakaz prowadzenia pojazd˘w.
Art. 87. § 1. Kto, znajdując si w stanie po u§yciu alkoholu lub podobnie dziaającego środka, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym,
podlega karze aresztu albo grzywny nie ni§szej ni§ 50 zotych.
§ 2. Kto, znajdując si w stanie po u§yciu alkoholu lub podobnie dziaającego środka, prowadzi na drodze publicznej lub w strefie zamieszkania inny pojazd ni§ określony w § 1,
podlega karze aresztu do 14 dni albo grzywny.
§ 3. W razie popenienia wykroczenia określonego w § 1 lub 2 orzeka si zakaz prowadzenia pojazd˘w.
Art. 88. Kto na drodze publicznej lub w strefie zamieszkania prowadzi pojazd bez wymaganych przepisami świate lub pozostawia pojazd bez wymaganego przepisami oświetlenia,
podlega karze grzywny.
Art. 89. Kto, mając obowiązek opieki lub nadzoru nad maoletnimi do lat 7, dopuszcza do przebywania maoletniego na drodze publicznej lub na torach pojazdu szynowego,
podlega karze grzywny albo karze nagany.
Art. 90. Kto tamuje lub utrudnia ruch na drodze publicznej lub w strefie zamieszkania,
podlega karze grzywny albo karze nagany.
Art. 91. Kto zanieczyszcza drog publiczną lub na tej drodze pozostawia pojazd lub inny przedmiot albo zwierz w okolicznościach, w kt˘rych mo§e to spowodowa niebezpiecze¤stwo lub stanowi utrudnienie w ruchu drogowym,
podlega karze grzywny do 1.500 zotych albo karze nagany.
Art. 92. § 1. Kto nie stosuje si do znaku lub sygnau drogowego albo do sygnau lub polecenia osoby uprawnionej do kierowania ruchem lub do kontroli ruchu drogowego,
podlega karze grzywny albo karze nagany.
§ 2. Kto w celu uniknicia kontroli nie stosuje si do sygnau osoby uprawnionej do kontroli ruchu drogowego, nakazującego zatrzymanie pojazdu,
podlega karze aresztu albo grzywny.
§ 3. W razie popenienia wykroczenia określonego w § 2 mo§na orzec zakaz prowadzenia pojazd˘w.
Art. 93. § 1. Prowadzący pojazd, kt˘ry, uczestnicząc w wypadku drogowym, nie udziela niezwocznej pomocy ofierze wypadku,
podlega karze aresztu albo grzywny.
§ 2. W razie popenienia wykroczenia, o kt˘rym mowa w § 1 orzeka si zakaz prowadzenia pojazd˘w.
Art. 94. § 1. Kto prowadzi na drodze publicznej pojazd, nie mając do tego uprawnienia,
podlega karze grzywny.
§ 2. Tej samej karze podlega, kto prowadzi na drodze publicznej pojazd pomimo braku dopuszczenia pojazdu do ruchu.
Art. 95. Kto prowadzi na drodze publicznej pojazd, nie mając przy sobie wymaganych dokument˘w,
podlega karze grzywny do 250 zotych albo karze nagany.
Art. 95a. Kto posuguje si dowodem rejestracyjnym zawierającym dane o spenieniu przez pojazd wymaga¤ technicznych określonych w przepisach ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towar˘w i usug (Dz. U. Nr 54, poz. 535 oraz z 2005 r. Nr 14, poz. 113 i Nr 90, poz. 756) niezgodne ze stanem faktycznym,
podlega karze grzywny do 500 z.
Art. 96. § 1. Waściciel, posiadacz, u§ytkownik lub prowadzący pojazd, kt˘ry:
1) dopuszcza do prowadzenia pojazdu na drodze publicznej lub w strefie zamieszkania osob nie mającą sprawności fizycznej lub psychicznej w stopniu umo§liwiającym nale§yte prowadzenie pojazdu;
2) dopuszcza do prowadzenia pojazdu na drodze publicznej osob nie mającą wymaganych uprawnie¤;
3) dopuszcza do prowadzenia pojazdu na drodze publicznej lub w strefie zamieszkania osob znajdującą si w stanie po u§yciu alkoholu lub podobnie dziaającego środka;
4) dopuszcza pojazd do jazdy na drodze publicznej pomimo braku wymaganych dokument˘w stwierdzających dopuszczenie pojazdu do ruchu;
5) dopuszcza pojazd do jazdy na drodze publicznej, pomimo §e pojazd nie jest nale§ycie zaopatrzony w wymagane urządzenia i przyrządy albo pomimo §e nie nadają si one do spenienia swego przeznaczenia;
6) dopuszcza do korzystania z pojazdu samochodowego w spos˘b niezgodny z jego przeznaczeniem,
podlega karze grzywny.
§ 2. Tej samej karze za czyny określone w § 1 pkt 1, 3-6 oraz za nieumyślne dopuszczenie do prowadzenia pojazdu na drodze publicznej przez osob nie mającą wymaganych uprawnie¤ podlega dyspozytor pojazdu lub osoba, do kt˘rej obowiązk˘w nale§ą jego czynności, a je§eli takiej osoby nie wyznaczono - kierownik jednostki dysponującej pojazdem.
Art. 96a. § 1. Kto, nie bdąc do tego uprawnionym, posiada w pojeździe urządzenia stanowiące obowiązkowe wyposa§enie pojazdu uprzywilejowanego w ruchu, wysyające sygnay świetlne w postaci niebieskich lub czerwonych świate byskowych albo sygna dźwikowy o zmiennym tonie, a tak§e elementy oznakowania w postaci napis˘w,
podlega karze grzywny.
§ 2. Kto, nie bdąc do tego uprawnionym, u§ywa w pojeździe sygna˘w świetlnych w postaci niebieskich lub czerwonych świate byskowych albo sygnau dźwikowego o zmiennym tonie,
podlega karze aresztu do 14 dni albo grzywny.
§ 3. Urządzenia lub elementy oznakowania, o kt˘rych mowa w § 1 i 2, podlegają przepadkowi, choby nie stanowiy wasności sprawcy.
Art. 97. Kto wykracza przeciwko innym przepisom o bezpiecze¤stwie lub o porządku ruchu na drogach publicznych,
podlega karze grzywny do 3.000 zotych albo karze nagany.
Art. 98. Kto, prowadząc pojazd poza drogą publiczną, nie zachowuje nale§ytej ostro§ności, czym zagra§a bezpiecze¤stwu innych os˘b, lub nie stosuje si do przepis˘w regulujących korzystanie z dr˘g wewntrznych lub innych miejsc dostpnych dla ruchu pojazd˘w
podlega karze grzywny albo karze nagany.
Art. 99. § 1. Kto:
1) bez zezwolenia zajmuje drog publiczną lub pas drogowy, urządzenia lub budynek drogowy, na cele nie związane z gospodarką i komunikacją drogową;
2) niszczy lub uszkadza drog publiczną lub drog w strefie zamieszkania, przynale§ności lub urządzenia drogowe;
3) usuwa lub niszczy zasony odśnie§ne;
4) prowadzi roboty w pasie drogowym bez zezwolenia lub wbrew obowiązkowi nie przywraca tego pasa do stanu u§yteczności,
polega karze grzywny albo karze nagany.
§ 2. Tej samej karze podlega, kto przy zadrzewianiu lub zakrzewianiu albo przy prowadzeniu rob˘t ziemnych nie zachowuje przepisowej odlegości od linii kolejowych.
Art. 100. Kto:
1) zaorywa lub w inny spos˘b zw§a pas drogowy lub pas przydro§ny;
2) w˘czy po drodze publicznej lub porzuca na niej przedmioty albo u§ywa pojazd˘w niszczących nawierzchni drogi;
3) uszkadza rowy, skarpy nasyp˘w lub wykop˘w albo samowolnie rozkopuje drog publiczną;
4) wypasa zwierz gospodarskie w pasie drogowym,
podlega karze grzywny do 1.000 zotych albo karze nagany.
Art. 101. Kto uchyla si od obowiązku oczyszczania i usuwania z odcink˘w dr˘g publicznych o twardej nawierzchni, przechodzących przez obszary o zabudowie ciągej lub skupionej poza miastami i osiedlami, bota, kurzu, śniegu lub lodu,
podlega karze grzywny do 1.000 zotych albo karze nagany.
Art. 102. Kto uchyla si od obowiązku utrzymania w nale§ytym stanie zjazd˘w z dr˘g publicznych do przylegych nieruchomości,
podlega karze grzywny do 1.000 zotych albo karze nagany.
Art. 103. Kto bez wa§nej przyczyny uchyla si od nao§onego obowiązku świadcze¤ osobistych lub rzeczowych, mających na celu zwalczanie zagro§enia przerwania komunikacji na skutek zasp śnie§nych, powodzi lub usuwisk, albo wykonuje te świadczenia nienale§ycie,
podlega karze grzywny albo karze nagany.
Art. 103a. (skreślony).
Rozdzia XII Wykroczenia przeciwko osobie.
Art. 104. Kto skania do §ebrania maoletniego lub osob bezradną albo pozostającą w stosunku zale§ności od niego lub oddaną pod jego opiek,podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.
Art. 105. § 1. Kto przez ra§ące naruszenie obowiązk˘w wynikających z wadzy rodzicielskiej dopuszcza do popenienia przez nieletniego czynu zabronionego przez ustaw jako przestpstwo, w tym i przestpstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe i wskazującego na demoralizacj nieletniego,
podlega karze grzywny albo karze nagany.
§ 2. Je§eli czyn określony w § 1 popenia osoba, pod kt˘rej nadz˘r odpowiedzialny oddano nieletniego,
podlega karze ograniczenia wolności, grzywny albo karze nagany.
§ 3. W wypadkach określonych w § 1 i 2, je§eli nieletni czynem swym wyrządzi szkod, mo§na orzec nawiązk do wysokości 1.000 zotych.
Art. 106. Kto, mając obowiązek opieki lub nadzoru nad maoletnim do lat 7 albo nad inną osobą niezdolną rozpozna lub obroni si przed niebezpiecze¤stwem, dopuszcza do jej przebywania w okolicznościach niebezpiecznych dla zdrowia czowieka,
podlega karze grzywny albo karze nagany.
Art. 107. Kto w celu dokuczenia innej osobie zośliwie wprowadza ją w bąd lub w inny spos˘b zośliwie niepokoi,
podlega karze ograniczenia wolności, grzywny do 1.500 zotych albo karze nagany.
Art. 108. Kto szczuje psem czowieka,
podlega karze grzywny do 1.000 zotych albo karze nagany.
Rozdzia XIII Wykroczenia przeciwko zdrowiu.
Art. 109. § 1. Kto zanieczyszcza wod su§ącą do picia lub do pojenia zwierząt, znajdującą si poza urządzeniami przeznaczonymi do zaopatrywania ludności w wod,podlega karze grzywny do 1.500 zotych albo karze nagany.
§ 2. Tej samej karze podlega, kto umyślnie zanieczyszcza wod w pywalni, kąpielisku lub w innym obiekcie o podobnym przeznaczeniu.
Art. 110. Kto zatrudnia przy pracy wymagającej bezpośredniego stykania si ze środkami spo§ywczymi osob, kt˘ra w myśl przepis˘w o zwalczaniu chor˘b nie mo§e by zatrudniona przy tego rodzaju pracy lub kt˘rej stan zdrowia utrudnia utrzymanie higieny osobistej,
podlega karze grzywny.
Art. 111. § 1. Kto nie dopenia obowiązku zapewnienia nale§ytego stanu sanitarnego, zwaszcza w zakresie utrzymania czystości oraz u§ywania przez pracownik˘w wymaganego ubioru:
1) w zakadzie produkującym lub wprowadzającym do obrotu środki spo§ywcze, u§ywki, substancje dodatkowe dozwolone,
2) w miejscu uzyskiwania mleka,
podlega karze grzywny.
§ 2. Tej samej karze podlega, kto wbrew obowiązkowi nie przestrzega warunk˘w sanitarnych w produkcji lub w obrocie środkami spo§ywczymi, u§ywkami lub substancjami dodatkowymi dozwolonymi.
Art. 112. Kto trudniąc si handlem okr§nym (obwoźnym, obnośnym) środkami spo§ywczymi lub u§ywkami nie przestrzega wymaga¤ sanitarnych albo wprowadza do obrotu środki spo§ywcze zabronione w takim handlu,
podlega karze grzywny.
Art. 113. Kto nie zachowuje nale§ytej czystości przy świadczeniu usug w zakadach §ywienia zbiorowego, w kąpieliskach, zakadach fryzjerskich, kosmetycznych, pralniczych lub noclegowych albo kto dopuszcza do takich czynności osob dotknitą chorobą zakaźną,
podlega karze grzywny.
Art. 114. Kto odmawia udzielenia organowi su§by zdrowia wyjaśnie¤ mogących mie znaczenie dla wykrycia gruźlicy, choroby wenerycznej lub innej choroby zakaźnej lub źr˘da zaka§enia albo dla zapobiegania szerzeniu si takich chor˘b,
podlega karze grzywny albo karze nagany.
Art. 115. § 1. Kto, pomimo zastosowania środk˘w egzekucji administracyjnej, nie poddaje si obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu przeciwko gruźlicy lub innej chorobie zakaźnej albo obowiązkowemu badaniu stanu zdrowia, mającemu na celu wykrycie lub leczenie gruźlicy, choroby wenerycznej lub innej choroby zakaźnej,
podlega karze grzywny do 1.500 zotych albo karze nagany.
§ 2. Tej samej karze podlega, kto, sprawując piecz nad osobą maoletnią lub bezradną, pomimo zastosowania środk˘w egzekucji administracyjnej, nie poddaje si określonemu w § 1 szczepieniu ochronnemu lub badaniu.
Art. 116. § 1. Kto, wiedząc o tym, §e:
1) jest chory na gruźlic, chorob weneryczną lub inną chorob zakaźną albo podejrzany o t chorob,
2) styka si z chorym na chorob określoną w punkcie 1 lub z podejrzanym o to, §e jest chory na gruźlic lub inną chorob zakaźną,
3) jest nosicielem zarazk˘w choroby określonej w punkcie 1 lub podejrzanym o nosicielstwo,
nie przestrzega nakaz˘w lub zakaz˘w zawartych w przepisach o zapobieganiu tym chorobom lub o ich zwalczaniu albo nie przestrzega wskaza¤ lub zarządze¤ leczniczych wydanych na podstawie tych przepis˘w przez organy su§by zdrowia,
podlega karze grzywny albo karze nagany.
§ 2. Tej samej karze podlega, kto sprawując piecz nad osobą maoletnią lub bezradną, nie dopenia obowiązku spowodowania, aby osoba ta zastosowaa si do określonych w § 1 nakaz˘w, zakaz˘w, wskaza¤ lub zarządze¤ leczniczych.
Art. 117. Kto, mając obowiązek utrzymania czystości i porządku w obrbie nieruchomości, nie wykonuje swoich obowiązk˘w lub nie stosuje si do wskaza¤ i nakaz˘w wydanych przez waściwe organy w celu zabezpieczenia nale§ytego stanu sanitarnego i zwalczania chor˘b zakaźnych,
podlega karze grzywny do 1.500 zotych albo karze nagany.
Art. 118. § 1. Kto:
1) dokonuje uboju zwierzcia bez wymaganego zezwolenia lub niezgodnie z warunkami określonymi w tym zezwoleniu,
2) usuwa czści zwierzcia przed wykonaniem wymaganego badania po uboju,
3) nie poddaje misa badaniu, je§eli takie badanie jest wymagane
- podlega karze grzywny.
§ 2. Kto wprowadza do obrotu miso:
1) bez wymaganego oznakowania i świadectwa,
2) warunkowo zdatne do spo§ycia lub niezdatne do spo§ycia, wbrew określonemu sposobowi jego wykorzystania
§ 3. W razie popenienia wykroczenia określonego w § 1 i 2, mo§na orzec przepadek misa, chocia§by nie stanowio wasności sprawcy wykroczenia.
Rozdzia XIV Wykroczenia przeciwko mieniu.
Art. 119. § 1. Kto kradnie lub przywaszcza sobie cudzą rzecz ruchomą, je§eli jej wartoś nie przekracza 250 zotych,podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.
§ 2. Usiowanie, pod§eganie i pomocnictwo są karalne.
§ 3. Je§eli sprawca czynu określonego w § 1 dopuści si go na szkod osoby najbli§szej, ściganie nastpuje na §ądanie pokrzywdzonego.
§ 4. W razie popenienia wykroczenia określonego w § 1, mo§na orzec obowiązek zapaty r˘wnowartości ukradzionego lub przywaszczonego mienia, je§eli szkoda nie zostaa naprawiona.
Art. 120. § 1. Kto w celu przywaszczenia dopuszcza si wyrbu drzewa w lesie albo kradnie lub przywaszcza sobie z lasu drzewo wyrąbane lub powalone, je§eli wartoś drzewa nie przekracza 75 zotych
podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.
§ 2. Usiowanie oraz pod§eganie i pomocnictwo są karalne.
§ 3. W razie popenienia wykroczenia określonego w § 1 orzeka si nawiązk w wysokości podw˘jnej wartości wyrąbanego, ukradzionego lub przywaszczonego drzewa, a ponadto, je§eli ukradzione lub przywaszczone drzewo nie zostao odebrane, orzeka si obowiązek zapaty jego r˘wnowartości.
Art. 121. § 1. Kto, pomimo nieuiszczenia dwukrotnie nao§onej na niego kary pieni§nej określonej w taryfie, po raz trzeci w ciągu roku bez zamiaru uiszczenia nale§ności wyudza przejazd koleją lub innym środkiem lokomocji,
podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.
§ 2. Tej samej karze podlega, kto bez zamiaru uiszczenia nale§ności wyudza po§ywienie lub nap˘j w zakadzie §ywienia zbiorowego, przejazd środkiem lokomocji nale§ącym do przedsibiorstwa nie dysponującego karami pieni§nymi określonymi w taryfie, wstp na imprez artystyczną, rozrywkową lub sportową, dziaanie automatu lub inne podobne świadczenie, o kt˘rym wie, §e jest patne.
§ 3. W razie popenienia wykroczenia określonego w § 2 mo§na orzec obowiązek zapaty r˘wnowartości wyudzonego mienia.
Art. 122. § 1. Kto nabywa mienie wiedząc o tym, §e pochodzi ono z kradzie§y lub z przywaszczenia, lub pomaga do jego zbycia albo w celu osiągnicia korzyści majątkowej mienie to przyjmuje lub pomaga do jego ukrycia, je§eli wartoś mienia nie przekracza 250 zotych, a gdy chodzi o mienie określone w art. 120 § 1, je§eli wartoś nie przekracza 75 zotych,
podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.
§ 2. Kto nabywa mienie, o kt˘rym na podstawie towarzyszących okoliczności powinien i mo§e przypuszcza, §e zostao uzyskane za pomocą kradzie§y lub przywaszczenia, lub pomaga do jego zbycia albo w celu osiągnicia korzyści majątkowej mienie to przyjmuje lub pomaga do jego ukrycia, je§eli wartoś mienia nie przekracza 250 zotych, a gdy chodzi o mienie określone w art. 120 § 1, je§eli wartoś nie przekracza 75 zotych,
podlega karze grzywny do 1.500 zotych albo karze nagany.
§ 3. Usiowanie wykroczenia określonego w § 1 oraz pod§eganie do niego i pomocnictwo są karalne.
Art. 123. § 1. Kto z nie nale§ącego do niego ogrodu bezprawnie zabiera w nieznacznej ilości owoce, warzywa lub kwiaty,
podlega karze grzywny do 250 zotych albo karze nagany.
§ 2. Ściganie nastpuje na §ądanie pokrzywdzonego.
§ 3. W razie popenienia wykroczenia mo§na orzec nawiązk do wysokości 50 zotych.
Art. 124. § 1. Kto cudzą rzecz umyślnie niszczy, uszkadza lub czyni niezdatną do u§ytku, je§eli szkoda nie przekracza 250 zotych,
podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.
§ 2. Usiowanie, pod§eganie i pomocnictwo są karalne.
§ 3. Ściganie nastpuje na §ądanie pokrzywdzonego.
§ 4. W razie popenienia wykroczenia mo§na orzec obowiązek zapaty r˘wnowartości wyrządzonej szkody lub obowiązek przywr˘cenia do stanu poprzedniego.
Art. 125. Kto w ciągu dw˘ch tygodni od dnia znalezienia cudzej rzeczy albo przybąkania si cudzego zwierzcia nie zawiadomi o tym organu Policji lub innego organu pa¤stwowego albo w inny waściwy spos˘b nie poszukuje posiadacza,
podlega karze grzywny do 500 zotych albo karze nagany.
Art. 126. § 1. Kto zabiera w celu przywaszczenia, przywaszcza sobie albo umyślnie niszczy lub uszkadza cudzą rzecz przedstawiającą wartoś niemajątkową,
podlega karze grzywny albo karze nagany.
§ 2. Ściganie nastpuje na §ądanie pokrzywdzonego.
Art. 127. § 1. Kto samowolnie u§ywa cudzej rzeczy ruchomej,
podlega karze grzywny albo nagany.
§ 2. Ściganie nastpuje na §ądanie pokrzywdzonego.
Art. 128. § 1. Kto w celu osiągnicia korzyści majątkowej urządza gr hazardową albo u§ycza do niej środk˘w lub pomieszczenia,
podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.
§ 2. Pieniądze i inne przedmioty su§ące do gry podlegają przepadkowi, choby nie stanowiy wasności sprawcy.
Art. 129. § 1. Kto:
1) wyrabia, posiada lub nabywa wytrychy, je§eli nie trudni si zawodem, w kt˘rym są one potrzebne;
2) dostarcza wytrych˘w osobie nie trudniącej si takim zawodem;
3) wyrabia, posiada lub nabywa klucze do cudzego domu, mieszkania lub innego pomieszczenia albo schowania bez zezwolenia osoby uprawnionej lub organu administracji,
podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.
§ 2. Tej samej karze podlega, kto wyrabia, posiada lub nabywa narzdzia przeznaczone do dokonywania kradzie§y albo kto dostarcza takich narzdzi innym osobom.
§ 3. Wytrychy, klucze lub narzdzia podlegają przepadkowi, choby nie stanowiy wasności sprawcy.
Art. 130. § 1. Przepis˘w art. 119, 120, 122, i 124 nie stosuje si:
1) (skreślony),
2) je§eli przedmiotem czynu jest bro¤, amunicja, materiay lub przyrządy wybuchowe.
§ 2. Przepisu art. 119 nie stosuje si, je§eli sprawca popenia kradzie§ z wamaniem.
§ 3. Przepis˘w art. 119 i 120 nie stosuje si, je§eli sprawca u§ywa gwatu na osobie albo grozi jego natychmiastowym u§yciem, aby utrzyma si w posiadaniu zabranego mienia, a gdy chodzi o zabranie innej osobie mienia w celu przywaszczenia, tak§e wtedy, gdy sprawca doprowadza czowieka do stanu nieprzytomności lub bezbronności.
§ 4. (skreślony).
Art. 131. Przepisy art. 119, 122 i 124 stosuje si r˘wnie§ w razie popenienia wykroczenia za granicą.
Rozdzia XV Wykroczenia przeciwko interesom konsument˘w.
Art. 132. (skreślony).Art. 133. § 1. Kto nabywa w celu odprzeda§y z zyskiem bilety wstpu na imprezy artystyczne, rozrywkowe lub sportowe albo kto bilety takie sprzedaje z zyskiem,
podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.
§ 2. Usiowanie oraz pod§eganie i pomocnictwo są karalne.
Art. 134. § 1. Kto przy sprzeda§y towaru lub świadczeniu usug oszukuje nabywc co do ilości, wagi, miary, gatunku, rodzaju lub ceny, je§eli nabywca poni˘s lub m˘g ponieś szkod nie przekraczającą 100 zotych,
podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.
§ 2. Tej samej karze podlega, kto przy nabyciu produkt˘w rolnych lub hodowlanych oszukuje dostawc co do ilości, wagi, miary, gatunku lub ceny, je§eli dostawca poni˘s lub m˘g ponieś szkod nie przekraczającą 100 zotych.
§ 3. Usiowanie wykroczenia określonego w § 1 lub 2 oraz pod§eganie i pomocnictwo są karalne.
Art. 135. Kto, zajmując si sprzeda§ą towar˘w w przedsibiorstwie handlu detalicznego lub w przedsibiorstwie gastronomicznym, ukrywa przed nabywcą towar przeznaczony do sprzeda§y lub umyślnie bez uzasadnionej przyczyny odmawia sprzeda§y takiego towaru,
podlega karze grzywny.
Art. 136. § 1. Kto z towar˘w przeznaczonych do sprzeda§y umyślnie usuwa utrwalone na nich oznaczenie określające ich cen, termin przydatności do spo§ycia lub dat produkcji, jakoś lub iloś nominalną, gatunek lub pochodzenie,
podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.
§ 2. Kto przeznacza do sprzeda§y towary z usunitym trwaym oznaczeniem ich ceny, terminu przydatności do spo§ycia lub daty produkcji, jakości, gatunku lub pochodzenia albo towary niewaściwie oznaczone,
podlega karze ograniczenia wolności albo grzywny do 1.500 zotych.
§ 3. Usiowanie wykroczenia określonego w § 1 oraz pod§eganie do niego i pomocnictwo są karalne.
Art. 137. § 1. Kto w przedsibiorstwie handlowym lub usugowym narusza przepisy o obowiązku uwidaczniania cen lub ilości nominalnej,
podlega karze grzywny do 1.500 zotych albo karze nagany.
§ 2. Kierownik punktu sprzeda§y detalicznej lub zakadu gastronomicznego, kt˘ry nie ma faktur albo innych dowod˘w dostawy lub przyjcia na towary przechowywane w punkcie sprzeda§y detalicznej lub zakadzie gastronomicznym,
podlega karze aresztu albo grzywny.
Art. 138. Kto, zajmując si zawodowo świadczeniem usug, §ąda i pobiera za świadczenie zapat wy§szą od obowiązującej albo umyślnie bez uzasadnionej przyczyny odmawia świadczenia, do kt˘rego jest obowiązany,
podlega karze grzywny.
Art. 138a. § 1. Kto, zawierając umow poza lokalem przedsibiorstwa, nie okazuje konsumentowi dokumentu potwierdzającego wykonywanie dziaalności gospodarczej oraz dokumentu to§samości, podlega karze grzywny.
§ 2. Tej samej karze podlega, kto zawierając umow w cudzym imieniu poza lokalem przedsibiorstwa, nie okazuje ponadto dokumentu potwierdzającego swoje umocowanie.
Art. 138b. § 1. Kto, bdąc zobowiązany na mocy orzeczenia sądu do zaniechania wykorzystywania lub do odwoania zalecenia stosowania og˘lnych warunk˘w um˘w albo wzoru umowy, nie stosuje si do tego obowiązku, zawierając w umowie niedozwolone postanowienia umowne, podlega karze grzywny.
§ 2. Je§eli orzeczenie sądu, o kt˘rym mowa w § 1, dotyczy przedsibiorcy nie bdącego osobą fizyczną, odpowiedzialnoś przewidzianą w § 1 ponosi osoba kierująca przedsibiorstwem lub osoba upowa§niona do zawierania um˘w z konsumentami.
Art. 138c. § 1. Kto w zakresie dziaalności swojego przedsibiorstwa zawiera z konsumentem umow o kredyt konsumencki z ra§ącym naruszeniem wymaga¤ dotyczących treści umowy albo z pominiciem obowiązku dorczenia jej dokumentu, podlega karze grzywny.
§ 2. Tej samej karze podlega, kto w ofertach i reklamach dotyczących kredytu konsumenckiego zawierających jakiekolwiek dane dotyczące kosztu kredytu konsumenckiego, nie podaje rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania.
§ 3. Kto przyjmuje od konsumenta weksel lub czek niezawierający klauzuli "nie na zlecenie" w celu spenienia lub zabezpieczenia świadczenia wynikającego z umowy o kredyt konsumencki, podlega karze grzywny.
§ 4. Je§eli przedsibiorcą jest podmiot niebdący osobą fizyczną, odpowiedzialnoś przewidzianą w przepisach § 1-3 ponosi osoba kierująca przedsibiorstwem lub osoba upowa§niona do zawierania um˘w z konsumentami.
Art. 139. (skreślony).
Rozdzia XVI Wykroczenia przeciwko obyczajności publicznej.
Art. 140. Kto publicznie dopuszcza si nieobyczajnego wybryku,podlega karze aresztu, ograniczenia wolności, grzywny do 1.500 zotych albo karze nagany.
Art. 141. Kto w miejscu publicznym umieszcza nieprzyzwoite ogoszenie, napis lub rysunek albo u§ywa s˘w nieprzyzwoitych,
podlega karze ograniczenia wolności, grzywny do 1.500 zotych albo karze nagany.
Art. 142. Kto natarczywie, narzucając si lub w inny naruszający porządek publiczny spos˘b, proponuje innej osobie dokonanie z nią czynu nierządnego, mając na celu uzyskanie korzyści materialnej,
podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.
Rozdzia XVII Wykroczenia przeciwko urządzeniom u§ytku publicznego.
Art. 143. § 1. Kto ze zośliwości lub swawoli utrudnia lub uniemo§liwia korzystanie z urządze¤ przeznaczonych do u§ytku publicznego, a w szczeg˘lności uszkadza lub usuwa przyrząd alarmowy, instalacj oświetleniową, zegar, automat, telefon, oznaczenie nazwy miejscowości, ulicy, placu lub nieruchomości, urządzenie su§ące do utrzymania czystości lub awk,podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.
§ 2. W razie popenienia wykroczenia mo§na orzec obowiązek zapaty r˘wnowartości wyrządzonej szkody albo obowiązek przywr˘cenia do stanu poprzedniego.
Art. 144. § 1. Kto na terenach przeznaczonych do u§ytku publicznego niszczy lub uszkadza roślinnoś albo depcze trawnik lub zieleniec lub te§ dopuszcza do niszczenia ich przez zwierzta znajdujące si pod jego nadzorem,
podlega karze grzywny do 1.000 zotych albo karze nagany.
§ 2. Kto usuwa, niszczy lub uszkadza drzewa lub krzewy stanowiące zadrzewienie przydro§ne lub ochronne albo §ywopot przydro§ny,
podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.
§ 3. W razie popenienia wykroczenia określonego w § 1 lub 2 mo§na orzec nawiązk do wysokości 500 zotych.
Art. 145. Kto zanieczyszcza lub zaśmieca miejsca dostpne dla publiczności, a w szczeg˘lności drog, ulic, plac, ogr˘d, trawnik lub zieleniec,
podlega karze grzywny do 500 zotych albo karze nagany.
Rozdzia XVIII Wykroczenia przeciwko obowiązkowi ewidencji.
Art. 146. § 1. Kto nie dopenia w terminie obowiązku zgoszenia w urzdzie stanu cywilnego faktu urodzenia lub zgonu,podlega karze grzywny do 250 zotych albo karze nagany.
§ 2. Sprawca nie podlega odpowiedzialności, je§eli pomimo niedokonania zgoszenia akt stanu cywilnego zosta sporządzony we waściwym czasie.
Art. 147. § 1. Kto nie dopenia cią§ącego na nim obowiązku meldunkowego,
podlega karze ograniczenia wolności, grzywny albo karze nagany.
§ 2. Kto, bdąc do tego obowiązany, nie zawiadamia waściwego organu o niedopenieniu przez inną osob cią§ącego na niej obowiązku meldunkowego,
podlega karze grzywny albo karze nagany.
Art. 147a. § 1. Kto prowadzi zakad opieki zdrowotnej lub zakad leczniczy dla zwierząt bez wymaganego wpisu do rejestru lub ewidencji, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.
§ 2. Tej samej karze podlega ten, kto podaje do wiadomości publicznej informacje o zakresie i rodzajach udzielanych świadcze¤ zdrowotnych lub usug z zakresu medycyny weterynaryjnej mające form i treś reklamy.
Rozdzia XIX Szkodnictwo leśne, polne i ogrodowe.
Art. 148. § 1. Kto:1) dokonuje w nie nale§ącym do niego lesie wyrbu gazi, korzeni lub krzew˘w, niszczy je lub uszkadza albo karczuje pniaki;
2) zabiera z nie nale§ącego do niego lasu wyrąbane gazie, korzenie lub krzewy albo wykarczowane pniaki,
podlega karze grzywny.
§ 2. Je§eli czyn godzi w mienie osoby najbli§szej, ściganie nastpuje na §ądanie pokrzywdzonego.
§ 3. W razie popenienia wykroczenia mo§na orzec nawiązk do wysokości 500 zotych.
Art. 149. Kto nabywa gazie, korzenie, krzewy lub pniaki wiedząc o tym, §e pochodzą one z wykroczenia określonego w art. 148, lub pomaga do ich zbycia albo w celu osiągnicia korzyści majątkowej przyjmuje je lub pomaga do ich ukrycia,
podlega karze grzywny.
Art. 150. § 1. Kto uszkadza nie nale§ący do niego ogr˘d warzywny, owocowy lub kwiatowy, drzewo owocowe lub krzew owocowy,
podlega karze ograniczenia wolności albo grzywny do 1.500 zotych.
§ 2. Ściganie nastpuje na §ądanie pokrzywdzonego.
§ 3. W razie popenienia wykroczenia orzeka si nawiązk do wysokości 1.500 zotych.
Art. 151. § 1. Kto pasie zwierzta gospodarskie na nie nale§ących do niego gruntach leśnych lub rolnych albo przez takie grunty w miejscach, w kt˘rych jest to zabronione, przechodzi, przeje§d§a lub przegania zwierzta gospodarskie,
podlega karze grzywny do 500 zotych albo karze nagany.
§ 2. Je§eli grunt jest zaorany, zasiany lub obsadzony, znajduje si w stanie sztucznego zalesienia, naturalnego odnowienia lub stanowi modnik leśny do lat 20, sprawca
podlega karze grzywny.
§ 3. Karze określonej w § 2 podlega r˘wnie§ ten, kto przeje§d§a lub przegania zwierzta gospodarskie przez wod zamknitą i zarybioną.
§ 4. Ściganie nastpuje na §ądanie pokrzywdzonego.
§ 5. W razie popenienia wykroczenia określonego w § 1, 2 lub 3 mo§na orzec nawiązk do wysokości 1.500 zotych.
Art. 152. § 1. Kto niszczy lub u§ytkuje kosodrzewin znajdującą si na siedliskach naturalnych w g˘rach lub na torfowiskach,
podlega karze grzywny do 1.000 zotych albo karze nagany.
§ 2. W razie popenienia wykroczenia mo§na orzec nawiązk do wysokości 500 zotych.
Art. 153. § 1. Kto w nie nale§ącym do niego lesie:
1) wydobywa §ywic lub sok brzozowy, obrywa szyszki, zdziera kor, nacina drzewo lub w inny spos˘b je uszkadza,
2) zbiera mech lub ści˘k,
3) zbiera gazie, kor, wi˘ry, traw, wrzos, szyszki lub zioa albo zdziera dar¤,
4) zbiera grzyby lub owoce leśne w miejscach, w kt˘rych jest to zabronione, albo sposobem niedozwolonym,
podlega karze grzywny do 250 zotych albo karze nagany.
§ 2. Je§eli czyn godzi w mienie osoby najbli§szej, ściganie nastpuje na §ądanie pokrzywdzonego.
Art. 154. § 1. Kto na nie nale§ącym do niego gruncie leśnym lub rolnym:
1) wydobywa piasek, margiel, §wir, glin lub torf,
2) niszczy lub uszkadza urządzenia su§ące do utrzymania zwierząt lub ptak˘w,
3) (skreślony),
4) kopie d˘ lub r˘w,
podlega karze grzywny do 1.000 zotych albo karze nagany.
§ 2. Tej samej karze podlega, kto wyrzuca na nie nale§ący do niego grunt polny kamienie, śmieci, padlin lub inne nieczystości.
§ 3. Je§eli czyn godzi w mienie osoby najbli§szej, ściganie nastpuje na §ądanie pokrzywdzonego.
Art. 155. § 1. Kto na gruncie leśnym lub rolnym niszczy lub uszkadza urządzenia melioracyjne,
podlega karze grzywny.
§ 2. W razie popenienia wykroczenia mo§na orzec obowiązek zapaty r˘wnowartości wyrządzonej szkody lub obowiązek przywr˘cenia do stanu poprzedniego.
Art. 156. § 1. Kto na nie nale§ącym do niego gruncie leśnym lub rolnym niszczy zasiewy, sadzonki lub traw,
podlega karze grzywny do 500 zotych albo karze nagany.
§ 2. Je§eli czyn godzi w mienie osoby najbli§szej, ściganie nastpuje na §ądanie pokrzywdzonego.
§ 3. W razie popenienia wykroczenia mo§na orzec nawiązk do wysokości 500 zotych.
Art. 157. § 1. Kto wbrew §ądaniu osoby uprawnionej nie opuszcza lasu, pola, ogrodu, pastwiska, ąki lub grobli,
podlega karze grzywny do 500 zotych lub karze nagany.
§ 2. Ściganie nastpuje na §ądanie pokrzywdzonego.
Art. 158. § 1. Waściciel lub posiadacz lasu, kt˘ry dokonuje wyrbu drzewa w nale§ącym do niego lesie albo w inny spos˘b pozyskuje z tego lasu drewno niezgodnie z planem urządzenia lasu, uproszczonym planem urządzenia lasu lub decyzją określającą zadania z zakresu gospodarki leśnej albo bez wymaganego pozwolenia,
podlega karze grzywny.
§ 2. W razie popenienia wykroczenia określonego w § 1 orzeka si przepadek pozyskanego drewna.
Art. 159. Kto, wbrew cią§ącemu na nim obowiązkowi w zakresie ochrony las˘w, nie wykonuje zabieg˘w zapobiegających, wykrywających i zwalczających nadmiernie pojawiające si i rozprzestrzeniające si organizmy szkodliwe,
podlega karze grzywny.
Art. 160. § 1. Kto, dziaając bez wymaganego zezwolenia, zmienia las na upraw rolną,
podlega karze grzywny.
§ 2. W razie popenienia wykroczenia określonego w § 1 mo§na orzec obowiązek przywr˘cenia do stanu poprzedniego.
Art. 161. Kto, nie bdąc do tego uprawniony albo bez zgody waściciela lub posiadacza lasu, wje§d§a pojazdem silnikowym, zaprzgowym lub motorowerem do nie nale§ącego do niego lasu w miejscu, w kt˘rym jest to niedozwolone, albo pozostawia taki pojazd w lesie w miejscu do tego nie przeznaczonym,
podlega karze grzywny.
Art. 162. § 1. Kto w lasach zanieczyszcza gleb lub wod albo wyrzuca do lasu kamienie, śmieci, zom, padlin lub inne nieczystości, albo w inny spos˘b zaśmieca las,
podlega karze grzywny albo karze nagany.
§ 2. Je§eli czyn sprawcy polega na zakopywaniu, zatapianiu, odprowadzaniu do gruntu w lasach lub w inny spos˘b skadowaniu w lesie odpad˘w, sprawca
podlega karze aresztu albo grzywny.
§ 3. W razie popenienia wykroczenia określonego w § 1 mo§na orzec nawiązk, a w razie popenienia wykroczenia określonego w § 2 orzeka si nawiązk - do wysokości r˘wnej kosztom rekultywacji gleby, oczyszczenia wody, wydobycia, wykopania, usunicia z lasu, a tak§e zniszczenia lub neutralizacji odpad˘w.
Art. 163. Kto w lesie rozgarnia ści˘k i niszczy grzyby lub grzybni,
podlega karze grzywny albo karze nagany.
Art. 164. Kto wybiera jaja lub pisklta, niszczy lgowiska lub gniazda ptasie albo niszczy legowiska, nory lub mrowiska znajdujące si w lesie albo na nie nale§ącym do niego gruncie rolnym,
podlega karze grzywny albo karze nagany.
Art. 165. Kto w lesie, w spos˘b zośliwy, poszy albo ściga, chwyta, rani lub zabija dziko §yjące zwierz, poza czynnościami związanymi z polowaniem lub ochroną las˘w, je§eli czyn z mocy innego przepisu nie jest zagro§ony karą surowszą,
podlega karze grzywny albo karze nagany.
Art. 166. Kto w lesie puszcza luzem psa, poza czynnościami związanymi z polowaniem,
podlega karze grzywny albo karze nagany.
















